Wat is Groeningen?

Groeningen is de verzamelnaam voor een heleboel kleine en grote natuurgebieden, meren en omliggende landschappen ten oosten, zuiden en westen van de stad Groningen en ten noorden van Assen. Samen vormen deze gebieden een blauwgroene gordel. In dit gebied zijn overheid-, onderwijs- en natuurorganisaties samen aan het werk om de eerste klimaatpositieve regio te worden. Het project heeft een eigen website: www.groeningen.nu

 

Om welk gebied gaat het?

Het gaat om een groot gebied (8000 hectare) tussen de steden Groningen en Assen, op de laagveengordel. Het gebied heeft grote potentie voor natuurontwikkeling en waterberging in combinatie met economische ontwikkeling (toerisme, landbouw). Groeningen strekt zich uit van de Marumerlage en het Leekstermeer in het westen tot aan de oevers van het Zuidlaardermeer in het zuiden en het Roegwold en het Schildmeer in het oosten van de regio Groningen-Assen. Het gebied ligt in vijf verschillende gemeenten en de provincies Drenthe en Groningen.

 

Wat is de aanleiding voor het project?

Het programma Groeningen is ontstaan doordat er weinig bekendheid was met het gebied als geheel, terwijl de basis al prachtig is. Er liggen grote kansen om het gebied beter te beleven, te benutten en te beschermen als de nu nog versnipperde natuurgebieden aan elkaar worden gekoppeld. Binnen de regio Groningen-Assen bestaat de behoefte om de ruimtelijke kwaliteit van de regio te versterken.

 

Wat is het doel van het project?

Het streven is om van Groeningen de eerste klimaatpositieve regio van Nederland te maken, waarin ecologie en economie hand in hand gaan. Naast de ontwikkeling van nieuwe natuurgebieden kunnen ook andere gebieden en sectoren in Groeningen een bijdrage leveren aan deze doelstelling. Bijvoorbeeld door het stimuleren van klimaatadaptieve steden en dorpen, het stimuleren van betekenisvolle businessmodellen in regionaal voedsel, een circulaire- en biobased economie, toerisme en recreatie, energie en sport en gezondheid.

 

Welke subdoelstellingen worden er met Groeningen gerealiseerd?

De doelstellingen van Groeningen liggen op zowel ecologisch als economisch vlak.

1. CO2-reductie en -opslag, natuurontwikkeling, toename biodiversiteit, toename waterkwaliteit en -veiligheid, terugdringen bodemdaling en klimaatadaptatie

2. Ontwikkeling businessmodellen die gebruikmaken van de natuur

 

Welke kansen zijn er voor het gebied?

Er zijn 5 programma's benoemd waarbinnen zich de meeste kansen voordoen voor de ontwikkeling van het gebied:

1 Natuur- en waterontwikkeling

2 Toerisme en recreatie

3 Agri-food in de regionale voedselketen

4 Biobased economy en energie in de korte keten

5 Sport en gezondheid

 

Welke partijen zijn bij Groeningen betrokken?

Groeningen is opgezet door Staatsbosbeheer en de Hanzehogeschool. Het Groeningen-netwerk is inmiddels een intersectoraal netwerk, gevormd door meer dan 50 organisaties en ondernemingen uit natuur- en landschapsbeheer, waterbeheer, agri-food ondernemingen, ondernemers in de circulaire en biobased economy, ondernemers in de recreatieve en toeristische sector, ondernemers in de sportsector, organisaties ter bevordering van de gezondheid, onderwijsinstellingen, onderzoeksinstituten en regionale en provinciale overheden. 

 

Hoe wordt Groeningen gefinancierd?

De organisatiekosten van Groeningen worden gefinancierd door Regio Groningen-Assen vanuit het thema Ruimtelijke Kwaliteit. Binnen de RGA is formatie vrijgemaakt voor de regievoering en procesbegeleiding van Groeningen. Projecten die onder de vlag van Groeningen worden uitgevoerd, worden door de uitvoerende organisatie/overheid zelf gefinancierd, waarbij m.b.v. het Regiobureau naar cofinanciering door andere partijen (Rijk, Brussel, Fondsen) wordt gezocht.

 

Wat is het budget van Groeningen?

Er zal, zodra er een uitvoeringsprogramma met kostenraming is opgesteld, een budget worden vastgesteld.

 

Onder wiens verantwoordelijkheid wordt Groningen uitgevoerd?

De eindverantwoordelijkheid ligt bij de Stuurgroep Regio Groningen-Assen, de regie ligt bij het Regiobureau van de RGA. De Stuurgroepleden wethouder Henk Kosters (Noordenveld) en Roeland van der Schaaf (Groningen) zijn de bestuurlijke trekkers van Groeningen, zij zijn ook aanspreekbaar op de procesgang.

 

Hoe is de taakverdeling binnen Groeningen?

  • Regio Groningen Assen: het politieke en financiële gedeelte, onderhoudt de contacten met wethouders, gedeputeerden en ambtenaren. De RGA is penvoerder financiën en verzorgt de besluitvorming. Voert daarnaast de regie op de lopende (subsidie)projecten en op de communicatie.
  • Hanzehogeschool: het Netwerk gedeelte. Legt verbindingen met partijen en stimuleert nieuwe wensen voor projecten en verdienmodellen. Zet daarbij de Innovatiewerkplaats in. Zoekt gelijktijdig naar subsidiemogelijkheden voor de projecten en smeedt samenwerkingen.
  • Staatsbosbeheer: Contacten met de groene en blauwe partners, betrokken bij de projectontwikkeling en de Innovatiewerkplaats.

 

Hoe zit de governance in grote lijnen in elkaar?

De bestuurlijke tafel Groeningen geeft sturing aan het programma. Hierin zitten vertegenwoordigers vanuit diverse partijen:

  • Overheid (wethouder Henk Kosters van gemeente Noordenveld, wethouder Roeland van der Schaaf van gemeente Groningen en wethouder Jan Jakob Boersma van gemeente Midden-Groningen)
  • Onderwijs en onderzoek (coördinerend dean innovatiewerkplaats Groeningen Jacqueline Gomashie
  • Natuur en landschap (provinciehoofd Staatsbosbeheer Groningen Rieks van der Wal)
  • Water (DB-lid waterschap Hunze en Aa's Inge Eshuis)

Daarnaast is er een kernteam dat verantwoordelijk is voor de praktische zaken als het programmamanagement en het opstellen van een uitvoeringsprogramma. Voor de uitvoering van projecten zullen er uitvoerende teams worden opgezet.

 

Wat zijn mogelijke projecten binnen Groeningen?

  • Opslag van CO2 in veen
  • Verbinden van natuurgebieden
  • Ontwikkelen routes met horecapunten door Groeningen
  • Oprichten innovatiewerkplaats
  • Stimuleren van kringlooplandbouw en circulaire economie

 

Wie is er vanuit de RGA erbij betrokken?

Dat is de Programmaleider Kwaliteit Stad en Land Marjolein van Schoonhoven.

 

Wie is verantwoordelijk voor de communicatie over Groeningen?

Het kernteam Groeningen verzorgt de communicatie, in overleg met de communicatieadviseur van de RGA. De eindverantwoordelijkheid ligt bij wethouder Henk Kosters van de gemeente Noordenveld.

 

Wat is de rol van studenten?

Studenten zijn betrokken bij het uitvoeren van onderzoek en opdrachten.

 

Is er een uitvoeringsprogramma?

Hier wordt aan gewerkt.

 

Waar staat meer informatie over Groeningen?

In het magazine Noorderbreedte van februari 2020 staat een mooi artikel artikel over Groeningen: https://www.noorderbreedte.nl/2020/02/18/het-veen-probleem-en-oplossing-ineen/

Kijk verder op de website www.groeningen.nu

Regio Groningen-Assen