Delen
De Regio Groningen-Assen staat binnen de NOVEX-opgave voor een forse schaalsprong: de realisatie van 36.000 woningen en 28.000 arbeidsplaatsen tot 2040. Om beter inzicht te krijgen in wat deze banenambitie betekent voor de regio en welke ruimte daarvoor nodig is, heeft Regio Groningen-Assen de Stec Groep gevraagd een ruimtelijk-economische duiding op te stellen. Het onderzoek laat zien welke banen naar verwachting ontstaan, waar deze terechtkomen en welke werklocaties daarvoor nodig zijn.
Economische groei sneller dan verwacht
Uit het onderzoek blijkt dat de economische ontwikkeling van de regio de oorspronkelijke banenambitie uit 2020 inmiddels heeft ingehaald. Sinds dat jaar zijn er al ruim 30.000 banen bijgekomen. Deze groei hangt samen met een hogere arbeidsparticipatie, meer mensen die binnen de regio werken en de sterke economische opleving na de coronaperiode. Daarnaast versterkt Groningen haar positie als economisch centrum van Noord-Nederland.
Tegelijkertijd ligt een groot deel van de woningbouwopgave nog voor ons. Door de structurele groei van de regio, de positieve economische ontwikkeling en de aanwijzing van Regio Groningen-Assen als Initieerregio in de Ontwerp-Nota Ruimte, ziet ook het Rijk kansen voor een verdere economische schaalsprong. De vraag is daarom niet óf de regio verder groeit, maar hoe die groei ruimtelijk en economisch wordt gefaciliteerd. Stec adviseert daarbij niet alleen uit te gaan van de autonome ontwikkeling, maar ook rekening te houden met een aanvullend groeiscenario. In dat scenario groeit de werkgelegenheid tussen 2025 en 2040 met circa 14.000 tot 24.000 banen.
Grote ruimtevraag voor werken
Deze groei vraagt om ruimte voor een breed palet aan werklocaties. Stec onderscheidt daarbij bedrijventerreinen, kantoorlocaties, stedelijke centra, winkelgebieden, enkele unieke locaties zoals in Groningen: het UMCG, Zernike Campus en Corpus den Hoorn, en werken in de wijk.
Vooral voor bedrijventerreinen ligt er een aanzienlijke opgave. Tot 2040 wordt een ruimtevraag verwacht van ongeveer 265 tot 315 hectare. Daar staat een hard planaanbod van 144 hectare tegenover. Zelfs wanneer ook de ‘zachte plannen’ worden meegenomen, resteert een tekort van circa 65 tot 115 hectare.
Van opgave naar keuzes
Het onderzoek brengt niet alleen de opgave in beeld, maar biedt ook een handelingsperspectief. Een belangrijke conclusie is dat een schaalsprong geen rekensom is. Het gaat niet om het voorspellen van het exacte aantal banen, maar om de vraag welke economische ontwikkeling de regio wil faciliteren en welke ruimte daarvoor nodig is.
Stec Groep adviseert daarom om actief te sturen op de gewenste economische groei door de regionale economische koers verder aan te scherpen en te vertalen naar keuzes voor werklocaties, bereikbaarheid, energie en arbeidsmarkt. Daarnaast adviseert het bureau om hierover concrete uitvoerings- en investeringsafspraken te maken met het Rijk.
Regionaal Programma Werklocaties
Deze aanbevelingen vormen de basis voor de volgende stap. Het portefeuilleoverleg Economie van de RGA heeft onlangs opdracht gegeven om te starten met het opstellen van een Regionaal Programma Werklocaties. Hierin worden de economische koers en ruimtelijk-economische ontwikkelrichting van de regio richting 2040 uitgewerkt.
Daarbij wordt ook gekeken naar de relatie met economische clusters zoals Chemport, de Eemshaven en het gebied van Nij Begun. Daarnaast worden regionale afspraken gemaakt over werklocaties, de samenhang tussen wonen, werken en mobiliteit, en een gezamenlijke uitvoeringsagenda voor prioritaire ontwikkellocaties en investeringen. Ook randvoorwaarden zoals netcongestie, bereikbaarheid, water en bodem, en de benodigde afspraken met het Rijk krijgen hierin een plek.